PETROLÜN HİKAYESİ NASIL BAŞLADI?

Bildiğiniz üzere petrol fiyatları 2014 haziran-aralık döneminde yüzde 50'nin üzerinde bir düşüş sergilemiş ve bu konjektür günümüze kadar çeşitli sebeplerden ötürü aşağı yönlü devam etmiştir.Bu süreçte petrol gelirlerine duyarlılığı yüksek olan ülke ekonomileri bu düşüşlerden önemli derecede olumsuz etkilenmişlerdir.Bizim gibi enerji bağımlılığı olan ülkeler ise bu süreci daha olumlu geçirmeleri gerekirdi.Gerekirdi diyorum,çünkü dolarda ki artışlar bizim petrol fiyatlarındaki düşüşlerden faydalanmamızı engelledi.Eskiden dolar ucuzdu fakat petrol pahalıydı.Şu an ise hemen hemen tam tersi durumda.yani değişen pek fazla bir şey yok aslında sadece denklemdeki fiyat dengeleri değişti.İşte şu ana kadar akaryakıt ta,sanayi de ve petrol ile alakası bulunan her üründe fiyatların düşmemesinin tek sebebi bu.Hatta akaryakıt ta zam bile söz konusu oldu.2010-2014 arası süreçte brent türü petrol fiyatları 100 $ ve çevresinde seyrederken 2014 haziran ayında keskin bir düşüş yaşamış ve bugüne kadar da 50 doları aşamamıştır.Petrol fiyatlarının bu denli düşmesinin sebepleri nin ortak noktası,arz cephesin de oluşan aşırı üretim ve bu cephede yer alan ülkelerin üretim fiyatları konusunda ortak bir mutabakata varamaması.Petrol ihraç eden ülkelerin sürekli rekabet içinde olmaları ve bu rekabet sürecinde akıllıca hareket etmemeleri fiyatları 30 $ seviyelerine kadar düşürmüştür.Bu vaziyetten sonrada üretimi kısmak ve bu yolla fiyatları tekrar makul seviyeye çıkarmak için ne kadar ortak uğraş sergileselerde başarılı olamamışlardır.Geçen hafta yapılan doha görüşmelerinde yine bir mutabakata varılamamış ve bu,petrol fiyatlarında baskı oluşturmuştur.Fiyat düşmelerinin başlıca sebeplerin den olan faktör ABD’de maliyetlerin düşmesi ile birlikte kaya petrol üretiminde gözlenen hızlı artıştır.Bu artışla birlikte ABD’nin toplam petrol üretimi 2012 yılsonu itibarıyla bu tarihe kadar en büyük petrol üreticisi olan Suudi Arabistan’ı geride bırakmıştır. 2013 yılsonu itibarıyla ABD’nin dünya petrol üretimindeki payı yüzde 13,7’ye ulaşırken, Suudi Arabistan’ın payı yüzde 12,9 düzeyinde gerçekleşmiştir.Bu gelişme ile ABD petrol üretimi önemli derecede artmış ve dünya petrol rekabetinde yerlerini genişletmişlerdir.Arz kısmında yaşanan artışlara ek olarak Irak ve Libya’da yaşanan çatışmalar üretim arzını sekteye uğratması beklenirken aksine üretimde belirgin bir artış oluşturması küresel petrol arzına katkı sağlamıştır.Hatta o dönemde ABD petrol üretim miktarını bile yakalayabilmiştir .Arz cephesini kuvvetlendirerek fiyatlarda baskı oluşturan diğer bir arz yönlü neden ise son yıllarda brezilya bölgesindeki offshare üretim sahalarında gerçekleşen istikrarlı petrol üretimi.Tüm bunlara ek olarak opec ve diğer petrol ihraç eden ülkeler arasında yapılan toplantılarda fiyat konusunda belirli bir mutabakata ulaşılamaması petrol fiyatlarında ki aşağı yönlü seyri hızlandırmıştır.yine son zamanlarda yaşanan kuveytteki petrol işçilerinin grevi günlük üretimi 3 milyon varilden 1.1 varile düşürmüş ve fiyatlarda az da olsa bir yükseliş yaşanmıştı.                         

Fiyat düşmelerinin sebeplerini talep cephesine aradığımızda ise ülke ekonomilerinde gerçekleşen büyümeye paralel olarak  enerji verimliliğindeki artışlar göze çarpar.Yani gelişen ülkeler artık petrole bağımlılığını azaltıyor.Ulaşımda,sanayide ve ısınmada enerji verimliliğini ve enerji tasarrufunu gözeten politikaların ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını destekleyen uygulamalarının hayata geçirilmesi petrole olan talebi azaltıyor.Talebin azalmasıda petrol üreticilerinin fiyatları düşürmelerini gerekli kılıyor.Ve tabi petrol talebinde yaşanan olumsuzlukların en büyük müsebbibi hiç şüphesiz Çin dir.Çin dünyanın en çok petrol talep eden ülkeler sıralamasın da ikinci sırayı alıyor.Dolayısıyla çin ekonomosinde yaşanan gerilemeler petrol talebini de küresel çapta azaltacak ve bu da fiyatlarda azalmaya yol açacaktır.2014 ve sonrasında Çin'in gsyih'sinde meydana gelen azalışlar Çin ekonomisini biraz daha daraltmış ve bu daralma,Çin ekonomisine yönelik beklentileri de olumsuz yönde etkilemiştir.Çin ile alakalı şu an ki durum ve gelecek için olumsuz bekleyişler,petrolün aşağı yönlü seyrini devam ettirecektir
Böylelikle petrolde yaşanan son iki senelik süreç bize arz ve talebin piyasa da fiyatın belirlenmesinde ne denli önemli olduğunu göstermiş oldu.



Posted via Blogaway